www.kennarasogur.is
Á forsíðu | Um vefinn | Heimildir | PEEL | Starfendarannsóknir | Reynslusögur
Hvers vegna ætti ég að rannsaka eigið starf?

Hvað er starfendarannsókn?

Hvers vegna ætti ég að rannsaka eigið starf?

Hvað þarf ég að gera?

Þurfa allir í skólanum að taka þátt?

Hvernig bý ég til áætlun?

Hvernig safna ég gögnum? (skráning)

Hvað geri ég við niðurstöðurnar?

Hvers vegna að deila sögunni með öðrum?

Í starfendarannsókn fær rannsakandinn tækifæri til að þróa sig í starfi og að auka fagvitund sína. Hann eykur skilning sinn á starfinu með því að velta fyrir sér spurningum eins og ,,Hvers vegna gengur Jóni svona vel í stærðfræði?" Þannig gefst honum tækifæri til að kafa djúpt í ákveðinn þátt í kennslunni og að velta fyrir sér einstaka þáttum í daglegri kennslu. Með því að stunda starfendarannsóknir gefst rannsakanda tækifæri til að bæta og þróa eigið nám með því að skoða sjálfan sig og sitt starf, ekki eingöngu starf annarra eins og í hefðbundnum rannsóknum.

Jean McNiff (2005) nefnir tvær helstu ástæður fyrir því hvers vegna kennarar ættu að stunda starfendarannsóknir:
- að bæta kennsluna
- að afla nýrrar þekkingar
Hún leggur áherslu á að kennarar rannsaki eigið starf og skoði út frá sínum forsendum hvað þeir geti gert til að bæta sína eigin kennslu og aflað sér aukinnar þekkingar. Að gera sér grein fyrir eigin þekkingu (recognition) eflir fagvitund og tengir saman skólastarf og æðri menntun í háskóla. Tengir saman fræðin (theory) og framkvæmdina (practice).

Markmið með starfendarannsókn er einnig að hafa áhrif á nám nemenda, að bæta og efla það nám sem fram fer í kennslustofunni. Með því að rannsaka eigið starf getur kennarinn t.d. velt fyrir sér spurningum eins og: Hvernig hvet ég nemendur til að vera jákvæðari? Hvað get ég gert til að efla bekkjarandann? Hvernig get ég aukið áhuga nemenda á dönsku?
Með því að spyrja sjálfa sig spurninga um kennsluna og námið þá getur kennarinn haft meiri áhrif á nám nemendanna. Hann lítur þá á kennsluna sína útfrá augum nemenda og setur nemendann meira í fókus. Kennarinn þarf að finna vandamálið, skoða hugsanlegar lausnir, prófa þær og meta þær. Síðan breytir hann kennslunni í samræmi við lausnina, notar það sem virkaði vel og lærir á reynslunni.

Margir kennarar og skólafólk eru að gera alls konar rannsóknir á eigin starfi án þess að kalla það starfendarannsókn. En með því að gera rannsókn á skipulegan hátt, skrá niður og vinna úr niðurstöðum geta rannsakendur gert öðrum grein fyrir því sem þeir eru að gera og hvers vegna þeir gera það svona. Þannig eykst fagvitund og rannsakandinn fær tækifæri til að þróa sig í starfi og að svara spurningunni: Hvernig get ég bætt mig í starfi?

En hvenær á ég að hafa tíma fyrir starfendarannsókn?

Starfendarannsókn er hluti af starfinu og er unnin samhliða starfi. Rannsóknin snýst í raun um starfið þitt og hún krefst þess að þú rýnir í eigin hegðun, kennsluhætti, umhverfið og annað sem gerist í daglegu starfi, með það að markmiði að bæta eigið starf.
Að finna auka tíma í rannsóknarstarf er oft ekki auðvelt fyrir önnum kafna kennara eða skólafólk, en hafa ber í huga að rannsóknin þarf ekki að vera stór eða umfangsmikil og hún er fyrst og fremst hugsuð fyrir þig og þína nemendur. Með því að skrá niður atferli, hugsanir og annað sem gerist í daglegu starfi þá ertu að safna gögnum sem nýtast við úrvinnslu og niðurstöður rannsóknarinnar. Þessar niðurstöður eru svo notaðar til að bæta kennsluna, læra af því sem vel gengur og miður fer og að miðla reynslunni til annarra.

Þegar þú ákveður að gera starfendarannsókn þarftu að gera ráð fyrir tíma í skipulagningu, íhugun, lestur, söfnun gagna, viðtölum við gagnrýna vini, skýrslugerð og kynningu niðurstaðna. Vertu viss um að þú hafir tíma til að sinna rannsókninni og að þú hafir mikinn áhuga á að rannsaka viðfangsefnið. Oft er hægt að nýta tímann í og eftir kennslu til að safna gögnum og að afla sér fræðilegra upplýsinga. Einnig að ræða við vinnufélaga í skólanum og að funda með gagnrýnum vinum.

 

©Kennarasögur.is - kennarasogur@kennarasogur.is